Barkod Tipleri

Barkodlar işletmelere büyük avantajlar sağlayan bir uygulamadır. İşletmelerde kullanılan pek çok barkod tipi bulunmaktadır. Dünyada kullanılan yaygın barkod alfabeleri Code39, Code128, EAN13, EAN8, UPC, ITF dir. ITF, EAN ve UPC alfabelerinde yalnızca rakamlar yer alırken Code39 ve Code128 alfabelerinde rakamlar, harfler ve özel işaretler kullanılır. Bu alfabelerden en yoğun kullanılanlar ise EAN/UPC, Interleaved 2 of 5, Code39 ve Codabar olarak belirlenmiştir.

  • EAN/UPC Barkod: Süpermarketler ve eczanelerde bulunan ürünler üzerinde sıklıkla görülen barkoddur. EAN (European Article Number, Avrupa Madde Numarası) standardı ve bu kodun Amerika karşılığı UPC (Universal Product Code, Uluslar arası Ürün Kodu) olarak bilinmektedir. EAN barkodu iki ana şekilden oluşur.

EAN8, 8 hane içermektedir. EAN13 ise 13 haneden oluşur. Bu kodlardaki her bir hane kelimesi karakterler rakam şeklindedir. EAN ve UPC barkodlarında yalnızca rakamla yer almaktadır. Alfabetik harflerin bu tip barkodlarla kodlanması mümkün değildir. UPC barkodları ilk bakışta EAN kodlarına çok benzerlik gösterse de bu kodlar farklılık göstermektedir. UPC kodları yalnızca 12 hane olarak UPC-A ve 6 hane olarak da UPC-E olarak kodlanabilmektedir. Sizler için hazırladığımız kitapçıkta EAN kodu, Avrupa ile daha doğrudan bir ilişki içerisinde olduğundan öncelikli olarak ilk sırada ele alınmıştır.

Herhangi bir toptan satış durumunda ya da ürünlerin satıldığı süpermarketlerde ürünler üzerinde barkodlama sistemi oluşturulmuş, böylece müşteriler ve ürün sahipleri açısından büyük kolaylık sağlanmıştır. Uygulanan bu sistemle hızlı, daha güvenli ve verimli bir akış sağlanmaktadır.

EAN 13 kodunda 13 hane 4 gruba ayrılmış şekilde yer alır. Bu kod üzerindeki ilk üç hane, barkodun kullanıldığı ülkeyi temsil etmektedir. Türkiye için bu hane 869 olarak belirlenmiştir. Bundan sonra gelen 4 hanelik kısım ise şirket kodunu belirtmektedir ve bu numara başka bir şirket tarafından kullanılamaz. Bu koddan sonra gelen 5 hanelik kısım ise şirket tarafından ürünleri kodlamak için kullanılan rakamları içerir. Yine aynı numara farklı iki ürün kodlamasında kullanılamaz. Eğer üründe bir değişiklik olursa yapılacak işlem ürün üzerinde değiştiğini belirten bir not yazılması ve bu kodun değiştirilmesi şeklindedir. Son olarak EAN13 kodunu tamamlanmak için kontrol sayısının bulunduğu son hane gerekmektir. Bandrol üzerinde bulunan kontrol hanesi ilk 12 hane üzerinden aritmetik olarak türetilmektedir. Bu hane, barkod okuyucu tarafından kodun okunuşunun doğruluğunu kontrol etmek amacıyla kullanılmaktadır. Barkod okuyucu 13 rakamın hepsini okuduktan sonra ilk 12 rakamdan son hanenin ne olacağına bakarak sonuçları karşılaştırır. Eğer bu sonuçlar birbirini tutuyorsa kodun doğruluğunu kabul etmektedir.

Bilindiği üzere barkodlar siyah çizgiler ve beyaz boşluklardan oluşan bir dizi şeklindedir ve dizi bilgisayara hızlı veri girişi yapılabilmesine olanak sağlamaktadır. Barkodlar her işletmede karşımıza çıkabilecek niteliktedir. Özellikle marketler, ilaçlar, gazete ve dergiler, gıda ürünleri, kozmetik ürünler başta olmak üzere günlük hayatta kullanımı olan pek çok ürün üzerinde barkodlar yer almaktadır. İki bölümden oluşan barkodlar bizim görmüş olduğumuz rakamlardan ve makinenin taradığı siyah çizgilerden oluşmaktadır. Okuyucunun barkod üzerinden yansıyan ışınları elektronik sinyallere dönüştürmesi ve bu sinyallerinde bilgisayar ortamına uyumlu karakterler haline getirilmesiyle, hızlı ve kolay bir sistem elde edilmiştir.

Etiketler üzerindeki çizgilerin her biri başka bir bilgiyi tanımlamaktadır. Bu çizgiler ürün referans numarasını taşımaktadır. Yaygın bir yanılgı olan ürün fiyatı ve ürün hakkındaki bilgi barkodlar üzerindeki çizgilerde yer almaz. Bilgisayar ortamına yansıyan barkod numarasıyla birlikte ürün fiyat ve bilgisi elektronik devrelerin sağladığı imkanlar sayesinde kasaya aktarılmaktadır. Barkodlar üzerindeki çizgilerde kesinlikle ürün fiyatı ile ilgili bilgiler yoktur. Eğer böyle bir sistem olsaydı ürün fiyatı değişikliğine gidildiğinde barkodlarda da sürekli değiştirme zorunluluğu ortaya çıkardı. Bu durumda da hem zaman hem de maliyet yönünden büyük kayıplar yaşanırdı.

Barkod sistemi sayesinde elde edilen avantajlardan biri de hata oranının çok az oluşudur. Kabul edilen standartlar doğrultusunda belirlenen barkodlar sayesinde güvenli bir hizmet sunulur. Bu sistemde maksimum hata oranı on milyonda bir olarak tespit edilmiştir yani çok küçük bir olasılıktır. Çok fazla tercih edilen bu sistem marketlerde, güvenlik ve personelin giriş-çıkış işlemlerinin takibi, ambara giriş ve sevkiyat uygulamalarındaki kullanımı gibi endüstriyel alanda çok geniş bir yelpazede yoğun bir kullanıma sahiptir.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *