Rfid-EtiketRFID Nedir?

Otomatik tanımlama sistemi nesnelerin belirlenmesi için tasarlanmış bir teknolojik sistemdir. Bu sistem genellikle otomatik veri toplama sistemiyle birlikte tanımlanmaktadır. Yani bu sistemler varlıkları tanımlama, tanımlanan varlıklar hakkında bilgi toplama ve bu verileri el ile saymak yerine bilgisayar sistemlerinde saklama amacıyla kullanılmaktadır. Böylece verim artmakta, veri giriş hataları azalmakta, personeller için elle sayma işlemi yerine daha etkili işlerde kullanma sağlandığından fayda sağlamaktadır. Bu teknoloji altında pek çok sistem bulunmaktadır. Barkodlar, akıllı kartlar, biyometrik teknolojiler, sesli tanımlama, optik karakter tanımlama ve radyo frekanslı tanımlama bu sistemler arasındadır.

RFID (Radio Frequency Identification) sistemi Radyo Frekanslı Tanımlama olarak Türkçeleştirilmiştir. Bu sistem radyo frekansları yardımıyla nesneleri tekil ve otomatik olarak tanıma yeteneğine sahiptir. Birçok tanımlama şekli bulunmakla beraber canlıları ya da herhangi bir nesneyi tanımlayan antenlere bağlanan mikroçipler içine kaydedilecek diğer bilgilerin de eklenmesiyle yapılan tanımlamaların daha belirgin hale getirilmesi mümkün olmaktadır. Antenler, çiplerin tanım bilgisine bir okuyucu üzerine iletilebilmelerini sağlamaktadır. Bu okuyucular RFID etiketinden aldıkları radyo dalgalarını digital bilgilere dönüştürür ve bilgisayar sistemine geçişine olanak sağlar. Böylece işe yarar veriler haline gelir.

RFID ve barkod teknolojisi birbirinden farklıdır ancak uygulama konusunda bazen benzerlikler gösterebilir. En önemli fark barkodlarda line of sight teknolojisinin kullanılmasıdır. Bu teknoloji kullanımında tarayıcının barkod okuma işlemini yapması için etiketi görme zorunluluğu vardır. Bu sebeple uygulayıcılar tarayıcıyı barkoda tutarak okutmalıdır. RFID teknolojisinde ise line of sight gerekliliği bulunmamaktadır. RFID etiketleri okuyucu alanında olduğu sürece okunabilmektedir. Barkodlar için diğer bir dezavantaj etiketlerin zarar görmesi durumunda okunmasının mümkün olmayışıdır. Ayrıca kullanılan standart barkodlar sadece üretici ve ütünü tanımlamaktadır. Nesnelerin kendilerini tanımlamazlar, ürün hakkında detaylı bilgi içermezler. Son kullanma tarihi gibi bilgiler bu şekilde öğrenilmez. RFID etiketleri sayesinde tüm bu özelliklere cevap bulunabilir.

RFID etiketleri maliyetlerinin fazla oluşu sebebiyle kısıtlı bir kullanıma sahiptir. Radyo dalgalarının metal olmayan yüzeylerin içinden geçerek yayılması özelliği ile paketler içinde RFID etiketleri de kolaylıkla okunabilmektedir. Hava şartlarından etkilenip zarar görmemesi düşünülerek etiketler ürün içine konulmaktadır. RFID sayesinde bu etiketlerin okunması da mümkündür. Mikroçipler içinde saklanan seri numaraları ürüne özeldir ve dünya üzerindeki herhangi bir üründe eşi bulunamaz. Bu sayede ürün takip ve kontrol sistemleri de kolay ve düzenli bir şekilde yapılabilmektedir.

Kapalı devre sistemlerden oluşan RFID yatırımlarının bazılarında kendilerine özgü bir teknolojiye sahiptir. Yani bir şirkete ait olan RFID etiketi başka bir şirket tarafından okunamamaktadır. Çünkü RFID cihaz ve sistemleri farklı olabilir. Ayrıca maliyet yüksekliği sebebiyle de pek kullanılmamaktadır. Düşük ve yüksek frekans RFID sistemlerinde geliştirilen bazı standartlar vardır. Ancak pek çok şirket kendi sistemlerinde UHF kullanmayı tercih eder. Çünkü UHF 4-7 metre uzunluğunda menzile sahiptir. UHF teknolojisi henüz yeni sayılan bir teknolojidir ve standartlar yeni yeni düzene konularak sistemleştirilmektedir. RFID okuyucu cihazlar 1000$ ya da daha fazla ücretlerdedir. Binlerce okuyucu ihtiyacı olan şirketler olduğu düşünüldüğünde bu sistem maliyetli bir sistem olarak görülmektedir. Ayrıca okuyucularda olduğu gibi RFID etiketleri de maliyet açısından yüksek değerlerdedir. İç verimliliği artırma amacıyla RFID teknolojisini kullanan çok sayıda firma var olmasına rağmen maliyet açısından tercih etmeyen firmalar daha çok sayıdadır. Faturalar, havaalanı bagaj ve güvenlik otomasyonu, geçiş kontrolleri, depo otomasyonları başlıca RFID teknolojisinin kullanım alanlarıdır.

Barkod tarama sırasındaki işçilik kayıplarının azaltılması, şirket içi hırsızlık olaylarının azaltılması, sevkiyat hataları ve stok düzeylerinin azaltılması şeklinde olan RFID teknolojisi tedarik zinciri yönetiminde sıklıkla kullanılması düşünülen bir teknolojidir. Antenli bir çipten gerçekleştirilen etiket ve yine antenli bir okuyucudan meydana gelir. Okuyucu üzerinden elektromanyetik dalgalar yayınır. Etiketlerdeki antenler ise bu dalgaları algılamaktadır.

RFID sistemlerinde kullanılan mikroçiplerin üç farklı çeşidi bulunur.

  • Sadece okunabilen
  • Hem okunup hem yazılabilen
  • Bir kez yazılıp çok sayıda okunabilen

Yazılabilme özelliğine sahip etiketlere yeni bilgi eklemesi yapılabilir ya da etiket üzerindeki bilgiler değiştirilebilir. Ancak seri numaraları değiştirilemez. Yalnızca okunabilen etiketler üzerindeki verileri üretim boyunca saklamaktadır.

Aktif RFID etiketlerinde verici ve güç kaynağı yer alır. Güç kaynağı sayesinde mikroçip devreleri harekete geçer ve okuyucuya sinyaller gönderilir. Pasif etiketlerde ise güç kaynağı bulunmamaktadır. Yarı pasif etiketler için ise çip devrelerini harekete geçirmek amacıyla güç kaynağı kullanılırken iletişim kurmak için ise okuyucudan uyarı almaktadır. Aynı anda çok sayıdaki etiket, okuyucuya sinyaller gönderdiğinde RFID etiketi çarpışması meydana gelmektedir. Bu sorunu çözmek için değişik sistemler geliştirilmektedir. Saniyenin binde birinde okuma gerçekleştiği için etiketler eş zamanlı okunuyor gibi olmaktadır.